«Руш-марий» ме улына але Молан кок йылме дене кутырыман?

Вход на сайт


Шукерте огыл ик кевытыш пуренам ыле. Тӱрлӧ вургемым ончен коштмем годым воктене шогышо ӱдырын сото телефонжо йыҥгыртыш. Самырык ӱдыр телефон дене мутланаш тӱҥале. «Салам, авай! Мый кевытыште улам..» да тулеч моло шомакым пелештыш. «Могай сылнын марла кутыра», - шке семынем шоналтен колтышым. Кенета «Таче на работу ходила» манмыже пылышемлан шоктен колтыш. Иктаж-кӧ дене йоҥылыш путаен колтенам гын веле? «Уке, таче некогда ыле там сидеть», - адак руш-марий шомак шоктыш. Уке, кокымшыланжак пылышемлан шоктен ок керт, чын денак тыге кутыра ала-мо?

Тиде ситуаций нерген мом манашат ом пале. Ик шот дене ойлаш гын, марий самырыктукым марла кутырышаш, марий йылмым арален кодышаш. Ялыште ма, олаште ма ӱдыр-рвезе-влак кутырымышт годым марий шомакым кучылтшаш улыт. Вет шукыж годым эре мӧҥгешла лиеш. Олаш тунемаш толмеке, самырык еҥын мутланымашышкыже пеш шуко уто шомак пура: тӱрлӧ руш мут-шамыч, кӱлеш-оккӱл шомак-влак да моло «паразит» мут-шамыч. Тыге тудын йылмыже шке пеҥгыдылыкшым, шке сӧраллыкшым йомдара. Эркын-эркын тудо мотор йылме гыч тыглай йылмышке савырна. Садлан ме шке йӧратыме марий йылмынам мондышыш огынал, а мӧҥгешла - тудым арален кодышаш улына.

Но вес могыр дене ончалаш гын, Российыште илыше еҥ руш йылмым шке шӱмбел, йӧратыме, шочмо йылмыж гай палышаш. Тидын шотышто ялысе ӱдыр-рвезе-влак ончылно пеш кугу проблеме шога: нуно, мӧҥгыштӧ эре марла кутырен тунеммеке, руш йылме нерген монден колтат. Шукышт мутланыме годым йоҥылыш-влакым ыштат: икмыняр ударений але шомак гыч тӱҥалын предложений ваш кылдалтме марте. Садлан руш огыл еҥ изиш вожылшырак, тыматле улеш. Лачак тиде ситыдымашлык тудлан илыш корнышто тӱрлӧ чаракым ышта, мешаен шога.

Те пошкудо элыште верланыше Татарстан кундем дене тҥгастарен кертыда, очыни. Молан татар-влак шке йылмышт деч огыт вожыл? Молан нуно шке шочмо йылмышт дене моторын, лӱддӧ кутырат? Молан нуно татар улмышт дене кугешнат, а ме?.. Тидын шотышто йылме дене кылдалтше политике нунын весырак… Мемнан дене гын руш йылме утларак кучылталтеш. Садланак руш йылме дене шуко кутырена…

Мыйын шонымаште, марий еҥ рушла сай кутырен моштышаш, но тыгодым шке шочмо йылмыж нерген мондышыш огыл. «Кӱлеш ситуацийыште кӱлеш йылме дене кутырышаш», - вот кузе мый манын кертам. Да тидын годым айда лийже шомакым луктын кышкыман огыл, а сӧрал, сылне мут-влакым веле кучылтман.

Автор: Светлана Ёлкина.

26 апрель - Марий талешке кече. Лудаш>>>
Марий талешке кече дене! Шарне тыят тукыметым!!!

Mari
АНО «ИНТЕЛЛЕКТУАЛ»
АНО «Культурно-информационный центр «ИНТЕЛЛЕКТУАЛ»
При использовании материалов сайта ссылка на «Этнокультурный интернет-журнал «Арслан» обязательна.
E-mail: mari-arslan@mail.ru. Тел. 8-917-703-66-24.