Шор-йол (Шорыкйол) – марийын ик эн кугу пайремже

Вход на сайт

174889_600_1.jpgМарий калыкын тыгай йӱлаже уло – тудым Шорыкйол маныт. Тиде пайремым, у ийыш тошкалмеке, январьыште палемдат. Теве тений (2014 ий) Шорыкйол 3 январьыште пура да 10 январьыште лектеш – икманаш, ик арня шуйна. Тудым кугарнян (тиде кечын марий калык ожно канен) палемдаш тӱҥалыт. Тений Шорыкйол Ош Тӱҥ Кугу Юмын савыртыш кечыж дене иктеш толын. Шорыкйолын икымше кечыжымак У тылзын ончыл кугарняже маныт, пайрем радамым шотлымаш тиде кугарня гыч тӱҥалеш.

Кузе палемда Шернур кундемысе «Марий кумалтыш» общиным вуйлатыше Вячеслав Мамаев, Шор-йол (Шорыкйол) – марийын ик эн кугу пайремже. Тудлан калык ончылгочак ямдылалтеш. Чыла чер-осалым яндар памаш вӱд дене мушкын колташ манын, марий-влак ошыгечынже мончаш пурат, лум гай ош тӱсан ару тувыр-йолашым чият. Эрдене кынелын, озавате мелнам кӱэштеш, тӱрлеман когыльым ямдыла, туарам кӱктен луктеш, шоҥешталтше пурам гын ончылгочак шолта. Чыла кочкыш-сийым ямдылен шуктымеке, суртоза шке пӱтырымӧ шыште сортам чӱкта да Ош Кугу Юмо деч еш пиалым, тазалыкым, тӱрлӧ пӱртӱс зиян деч, осал тушман деч аралтышым йодеш.

Ты пайрем кечын кугу пашам огыт ыште. Йоча-влак «сокыр тагала» модыт, капеш шушо ӱдыр-каче-влак посна пӧртыш модаш, мурен-куштен, жапым веселан эртараш, ончыкылык мужыраҥме нерген мужедаш погынат.

Тыгодымак Васлий кува, Васлий кугыза семын чият да пӧрт еда коштыт. Ялысе суртыш пурымеке, могайрак кидпашам ыштымышт нерген йодыт, пашачыштым поро мут дене мокталтен кодат, йогыланаш йӧратышым пӱсӧ йылмышт дене почкалтарат. Ончыкылык идалык могай лийшаш нерген каласат.

Суртоза толшо-влакым сайын пукшен-йӱкта, а уна-влак ваштарешыже сай сугыньым пуэн кодат. Тыге Шор-йол ик арня пеш веселан да пайдалын эрта.

Но таче, чаманаш логалеш, ты поро йӱла мондалт толеш… Туге гынат, мутлан, Марий тӱвыра рӱдер сай йӱлам аралаш тырша. Теве тудын вуйлатымыж почеш 6 январьыште Параньга район Усолаште, Мари-Турек район Мари-Купташте да 8 январьыште Киров кундем Яранскыште Шорыкйол пайремым эртат.

Материалым ыштыме годым «Марий Эл» газетын
2012 ий 29 декабрьыште лекше номержым кучылтмо.

Mari
АНО «ИНТЕЛЛЕКТУАЛ»
АНО «Культурно-информационный центр «ИНТЕЛЛЕКТУАЛ»
При использовании материалов сайта ссылка на «Этнокультурный интернет-журнал «Арслан» обязательна.
E-mail: mari-arslan@mail.ru. Тел. 8-917-703-66-24.